“Sans famille” (Không gia đình) của Hector Malot không có nhiều đoạn cao trào khiến bản thân phải đọc ngấu nghiến, không dứt được.
Nhưng khi ngồi ngẫm lại thì thấy cuộc đời của Rémi có quá nhiều biến động. Đôi lúc đọc mà thấy Rémi cứ liên tục bị đẩy từ dòng nước này sang dòng nước khác, tự hỏi sao nó cứ vô định thế. Cứ mỗi khi có chuyện xảy ra làm Rémi phải rời xa những người mình yêu mến, cậu phải bắt đầu lại từ đầu với những con người hoàn toàn xa lạ, với hoàn cảnh xung quanh hoàn toàn đổi mới. Giống như cậu bị cuộc sống quăng đến chỗ này, sống với nó đến giai đoạn hạnh phúc, gắn bó vừa đủ thì nó không muốn cậu hài lòng, và Rémi tiếp tục bị quăng đến 1 nơi chốn khác để làm lại. Suốt câu chuyện, cậu bé Rémi cứ bước đi mãi, cậu có thể đi bất cứ đâu, bất cứ tỉnh thành, bất cứ nước nào mà theo trí nhớ của bản thân, chưa bao giờ cậu có ý định ở 1 chỗ để “an cư” . Nơi cậu ở lại lâu nhất từ khi rời xa má Barberin có lẽ là nhà của người trồng hoa Acquin (2 năm). Còn lại, cậu đã đi qua không ít các tỉnh thành của nước Pháp, cậu sang cả Anh và Thuỵ Sĩ . Rémi cứ đi mà không ái ngại về nơi mình sắp đến, đơn giản là cứ đến đó rồi ta sẽ có cách mà sống (có khi nào có ái ngại mà mình hok nhớ hok ta ^^ ???). Vô định … Uh … không gia đình mà …
Phần về tình bạn của Mattia và Rémi … thời điểm 2 người gặp lại nhau trên góc phố ở Paris có thể coi là “duyên số” không ta? Từ lúc đó, họ đã cùng nhau biểu diễn khắp nơi, chia sẻ những gì mình được biết được học, chia sẻ miếng cơm, chia sẻ những câu chuyện của cuộc đời mình… để rồi họ coi mẹ của người kia là mẹ của mình, anh em người kia là anh em của chính mình, họ coi họ là anh em của nhau. Thích Mattia thay đổi từ 1 cậu bé với những suy nghĩ tiêu cực, đôi khi tức cười vì nhìn đời quá “đen tối” trở thành 1 người yêu cuộc sống và nặng tình nặng nghĩa. Mattia có thể cùng Rémi đi bất cứ đâu, cùng Rémi biểu diễn, kiếm tiền mua bò cho má Barberin, cùng Rémi đi khắp nơi gặp các con của bác Acquin, cùng Rémi đi kiếm gia đình và nhất quyết không rời cậu khi cảm thấy Rémi sẽ gặp nguy hiểm …
Cụ Vitalis là người mang lại nhiều tiếc nuối nhất. Những gì đã xảy ra với những người bạn đồng hành trong gánh xiếc của cụ là một mất mát rất lớn về mặt tinh thần + thêm thời tiết khắc nghiệt của mùa đông đã làm cụ phải ra đi trong 1 đêm rét buốt, không nơi trú thân. So với quá khứ huy hoàng của cụ, so với tài năng và phong cách đáng tôn trọng toát ra từ suy nghĩ, cử chỉ và việc làm của cụ thì sự ra đi này quả thật làm người ta chạnh lòng. Buồn vì khi đó, một người đáng kính như cụ không được an táng đàng hoàng và Rémi lúc đó không thể nhìn cụ lần cuối. Sự lễ phép, tôn trọng người khác, cũng như cách suy nghĩ, hành xử đúng mực của Rémi chịu ảnh hưởng rất lớn từ cụ Vitalis. Chẳng thế mà khi đọc đến đoạn Rémi nhận lại ba mẹ trong khu phố tồi tàn mà tức, nghĩ sao Rémi không chịu bỏ đi … nhưng cậu có cái lý của cậu mà mình thấy khó có thể bác bỏ được ^^. Nhưng cụ Vitalis vẫn luôn đứng ở 1 vị trí trang trọng, xứng đáng với những gì mình đã làm ở trong lòng những người yêu mến mình.
…
Cái kết của truyện nhẹ nhàng, không gây cấn hay cao trào như mình nghĩ, nhưng đó là 1 kết thúc đẹp cho tất cả nhân vật trong truyện. Đôi khi người đọc không mong muốn gì hơn thế ^^.
—
Mới biết là truyện này còn có phim hoạt hình và cả movie nữa